
Overlevingsgids!
23 survival tips voor onze economie
Wat treffen jullie aan?
Mijn breed uitwaaierende wals door het spectrum van de economie en zijn invloedsferen, begint in het brein van de homo economicus. De constatering dat we luie denkers zijn, en onder druk te vaak oordelen en beslissen met onze verkeerde hersenhelft, is mijn vertrekpunt. We bezien onze uitdagingen met een cognitieve bias, waardoor de uitkomst vaak anders is dan we tevoren dachten dat we hadden bedacht.
Neem de pensioendiscussie. Ik probeer te laten zien dat de stelselherziening, ingezet om ons pensioen zeker te stellen, het einde inluidt van het instituut pensioenfonds zoals we dat nu nog kennen. We leggen toch steeds meer financiële verantwoordelijkheden neer bij de individuele burger, maar laten na om iets te doen aan ons wijdverbreide financieel analfabetisme - de diepere oorzaak van het ontwrichtende schuldenprobleem. Ik daal af in de grijze massa van CEO’s en andere leiders. Gebaseerd op veel persoonlijke ervaringen en (soms) confronterende ontmoetingen, raad ik ze een vleugje meer ‘positief narcisme’ aan als tegengif voor hun tanende invloed. Maar daarin moeten we ook weer niet te ver doorschieten; het egoïstisch-autocratische leiderschap van Trump is een regelrechte bedreiging voor elke democratische rechtsstaat, en wordt desondanks ijverig gekopieerd door politici in eigen huis met een gebrek aan originele ideeën en een vergelijkbare kronkel in de bovenkamer.
Ik houd de levenscyclus van bedrijven tegen het licht en verzamel succesrecepten voor onze innovatie- en werkgelegenheidskampioenen van morgen. Om die (en ons allen) te laten bloeien moet de arbeidsmarkt natuurlijk wel eerst van het slot. Hoe? ‘It’s te productivity, stupid’. Maar om productiever te worden is meer nodig dan de introductie van volgende generaties technologie alleen. Ook die geld- en kapitaalmarktunie moet er eindelijk komen; als extra buffer nu de dollar steeds onaantrekkelijker wordt als mondiale reservemunt én om onze verrassend goed gevulde spaarpot te kunnen investeren in jullie en mijn toekomst in Europa. Ook laat ik zien waarom de zorg beter af is als we de zorgverzekeraars uit de regisseursstoel wippen, en presenteer de ontwikkeling van het Chinese equivalent van ChatGPT als een goedkoop en slim voorbeeld om de Europese afhankelijkheid van het Amerikaanse AI-infuus snel te kunnen verminderen.
Voor de liefhebbers onder ons is er nog een bakje miscellaneous. Ik verdiep me in de oorzaken van de ontsporing van de voetbaleconomie, en waarom mijn ooit favoriete club door haar transferverslaving in een uitzichtloze catch-22 situatie is beland. We moeten onze voorsprong in kwantumtechnologie omarmen als een geostrategisch wapen, en ons niet verliezen in de zoveelste onder-professorenruzie. En waarom weten we zo weinig van de onderliggende instructies van algoritmen, terwijl deze een zo grote invloed op ons en ons leven hebben?
Dan nog een persoonlijke favoriet: al jaren roep ik tegen iedereen die het maar horen wil, dat we de inflatie berekenen op een manier die te ver afstaat van de werkelijke dynamiek van onze in alles verbonden economie. Ik heb nu op papier gezet wat er fout gaat en hoe het ook anders kan.
Er is meer, veel meer, maar dit is wel de rode draad die mijn overlevingstips verbindt. Vaar op dit kompas bij het lezen, en ik beloof jullie een in veel opzichten originele kijk op de toestand en toekomst van onze economie.